Əsas səhifə » "Azərbaycana vaxt verilə bilər" - Akif Qurbanov

"Azərbaycana vaxt verilə bilər" - Akif Qurbanov



"Bildiyiniz kimi, "EİTİ" İdarə Heyətinin Astanada bu gün və sabah iclası keçirilir. Gündəmdə duran məsələlərdən biri də Azərbaycanın üzvlük statusu ilə bağlıdır. Ümumiyyətlə, "EİTİ"-nin standartlarında konkret islahedici planı həyata keçirmək üzrə hər hansı bir ölkə ilə bağlı 4 variantda qərar çıxarma qaydası var. Qərarın birincisi üzvlüyün bərpası, ikincisi namizədlik statusunun saxlanılması, üçüncü ehtimal üzvlüyün dayandırılması və dördüncü qərar isə üzvlükdən tamamilə çıxarılma ola bilər". 

Bunu Toplum.tv-yə Demokratik Təşəbbüslər İnstitutunun rəhbəri, "Mədən sənayesində şəffaflığın artırılması” (MSŞA) QHT Koalisiyası Şurasının üzvü Akif Qurbanov Mədən Sənayesində Şəffaflıq Təşəbbüsü (EITI) İdarə Heyətinin Azərbaycanla bağlı Astanada keçirilən toplantıda çıxaracağı qərarı şərh edərkən deyib. 
 

Akif Qurbanov

Akif Qurbanovun sözlərinə görə, Azərbaycan hökuməti islahedici plan üzrə konkret addımlar atsa da, problemlər tam aradan qaldırılmayıb: "Hazırki situasiyanı qiymətləndirdikdə, biz görürük ki, Azərbaycan islahedici plan üzrə bəzi işlər görüb, xüsusən hesabatlılığın həyata keçirilməsi istiqamətində plana uyğun olaraq, müəyyən addımlar atıb. Eyni zamanda Koaliasiya üzvlərinin problemləri istiqamətində də bəzi işlər görülüb və konkret bir sıra şəxslərin problemlərinin həlli ilə bağlı müəyyən bir proses başladılıb. Amma islahedici planda göstərildiyi kimi, bu problemlər tamamilə əhatə olunmayıb. Eyni zamanda əsas problemlərdən biri kimi Vətəndaş Cəmiyyətinin Azərbaycandakı fəaliyyətini mümkünsüz edən şərtlər aradan qaldırılmayıb, onların normal fəaliyyəti üçün şərait təmin olunmayıb. Yəni QHT qanunvericiliyi və "Qrant haqqında" Qanunda heç bir dəyişiklik edilməyib. Hətta bir neçə gün öncə prezident bununla bağlı fərman imzalasa da, ümumiyyətlə, bu fərman mahiyyət etibarilə problemlərin həllinə yönəlməyib. Prosedurun sadələşməsi kimi görünsə belə, həmin fərmanı qiymətləndirdikdə bunun söz oynundan başqa bir şey olmadığı görünür. Ona görə də bu fərmanın qanunun mahiyyətinə heç bir təsiri olmayıb. Belə olduğu halda, Vətəndaş Cəmiyyətinin fəaliyyət göstərməsi faktiki olaraq, mümkünsüz olur. Baxmayaraq ki, şəxslərin və ya Kolisiya üzvü olan QHT-lərin fərdi problemləri həll olunub, bank hesabları açılıb, Ədliyyə Nazirliyinin reystrindən çıxarışı alıb, köhnə qrantların bəzilərinin qeydiyyatı baş tutub və s. yəni bunlar vəziyyəti dəyişmir. Çünki cari problemləri həll olunsa belə, onların fəaliyyət göstərməsi ilə bağlı heç bir institutsional addım atılmayıb. Belə olduğu təqdirdə, hesab etmək olmaz ki, Azərbaycan islahedici plan üzrə üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirib". 

A.Qurbanov bildirib ki, Azərbaycanla bağlı üzvlüyün saxlanılması və ya dayandırılması qərarı çıxarıla bilər: "Gözləntim odur ki, Azərbaycanın statusu saxlanıla və əlavə vaxt verilə bilər. Amma üzvlüyü dayandırılması da gözlənilir. Çünki üzvlüyün bərpası və ölkənin üzvlükdən çıxarılması çox kritik hallarda baş verir və indiki situasiyada bunun baş verməsi gözlənilmir. Amma Koalisiya şurasının üzvü kimi arzu edərdim ki, Azərbaycana yenidən islahedici plan tətbiq olunsun və qısa müddətdə vaxt verilsin. Həmin planda da konkret məsələlər əksini tapsın və Azərbaycan onu yerinə yetirmək prosesi ilə üzləşsin. Hesab edirəm ki, Azərbaycan islahedici planı qəbul etikdən sonra yenidən vaxt qazanıb siyasi manevrlər etmək istəyəcək. Amma buna da imkan vermək olmaz. Yaxşı olardı ki, İdarə Heyəti Azərbaycana xüsusi missiya göndərsin və hökuməti inandırsın ki, bu problemlərin həlli daha faydalı olacaq. Eyni zamanda "EİTİ"-nin İdarə Heyəti həmin plan üzrə beynəlxalq maliyyə qurumları ilə də effektiv işləməlidir ki, islahedici planın səmərəliyini təmin edə bilsin. Çünki Azərbaycanın gələcək layihələrin icrasında ciddi maliyyəyə ehtiyacı var və Azərbaycan hökuməti bu maliyyə problemləri ilə bağlı müəyyən güzəştlərə getmək məcburiyyətində qalacaq. Şəxsən mən Koalisiya üzvü kimi bu plan üzrə addımların atılmasını doğru hesab edirəm. Amma bir məsələni də qeyd edim. Azərbaycanın məsələsinə baxılmadan öncə bir məsələ də var ki, o bu gün bilinəcək. Deməli, İdarə Heyəti cəzalarla bağlı qaydalara yenidən baxacaq. Çünki indiki qaydalarla sərt cəzalar tətbiqetmə məcburiyyəti yaranır. Sərt cəzaların təbiqetmə məcburiyyəti də "EİTİ"-də  təşəbbüsdə iştirak edən ölkələrinin bir çoxuna qarşı yönəlir və mahiyyət etibarilə bu da bir çox ölkələrin oradan çıxması və fəaliyyətini dayandırması ilə nəticələnir. Bu da ölkələrin iştirakçılığı baxımından arzuolunan nəticələrə gətirib çıxarmır. Bu nöqteyi-nəzərdə ola bilər ki, qaydalar dəyişdirilsin və yumşaq qaydalar tətbiq olunsun. Belə olduqda Azərbaycanın statusu ilə bağlı daha yumşaq münasibət göstərilə bilər". 

"Amma arzu etməzdim ki, bu yumşalma hökumətimizin Azərbaycanın üzvlüyə bərpası və öz siyasətini düzgün yönəltməsi kimi təbliğata başlamasına şərait yaratsın. Belə bir halda, biz "EİTİ" çərçivəsində Vətəndaş Cəmiyyətinin inkişafına yaranmış şəraiti, şansı itirmiş olaraq. Ona görə də Koalisiya Şurasının üzvü kimi real problemləri icra etməyənə qədər Azərbaycanın statusunun bərpa olunması Vətəndaş Cəmiyyətinin həllinə nəinki müsbət təsir edəcək, əksinə, problemlərin həllinin mümkün olmadığı qənaətini yaradacaq və biz bu dövrü də itirmiş olacağıq".